Bruksela kontra Meta. UE uderza w AI WhatsAppa

Komisja Europejska rozpoczęła 4 grudnia 2025 roku formalne dochodzenie antymonopolowe przeciwko Meta Platforms w związku z nową polityką dotyczącą sztucznej inteligencji w WhatsApp. Regulatorzy podejrzewają, że gigant z Doliny Krzemowej wykorzystuje swoją dominującą pozycję, by wykluczyć konkurencyjne chatboty AI z najpopularniejszej platformy komunikacyjnej w Europie. Czy to początek nowej ery regulacji technologicznych w UE?

Polityka, która wywołała burzę

W październiku 2025 roku Meta wprowadziła zmianę w regulaminie WhatsApp Business API, która zakazuje zewnętrznym dostawcom AI wykorzystywania tej platformy do oferowania chatbotów jako głównej usługi. Nowe zasady wejdą w życie 15 stycznia 2026 roku i już wywołały falę kontrowersji. ChatGPT od OpenAI oraz Copilot od Microsoftu wycofały się z platformy, podczas gdy Meta AI – własny asystent firmy – pozostaje w pełni dostępny dla użytkowników.

Komisja Europejska obawia się, że taka polityka może skutecznie zablokować konkurencyjnym dostawcom AI dostęp do ponad dwóch miliardów użytkowników WhatsApp w Europejskim Obszarze Gospodarczym. Teresa Ribera, unijna komisarz ds. konkurencji, była jednoznaczna w swojej ocenie: „Musimy zapewnić, że obywatele i przedsiębiorstwa europejskie mogą w pełni korzystać z tej rewolucji technologicznej i działać, aby zapobiec nadużywaniu władzy przez dominujących graczy cyfrowych w celu wyeliminowania innowacyjnych konkurentów.”

Startupy kontra gigant

Dochodzenie zostało wszczęte po skargach mniejszych firm AI, które argumentują, że WhatsApp stanowi dla nich krytyczny kanał dotarcia do klientów, którego nie mogą łatwo zastąpić. Wśród skarżących znalazły się kalifornijska firma The Interaction Company, twórca asystenta Poke.com, oraz hiszpański startup Luzia. Marvin von Hagen, współzałożyciel The Interaction Company, ostrzegł, że jeśli Meta będzie mogła wdrożyć nową politykę, „miliony europejskich konsumentów zostaną pozbawione możliwości korzystania z nowych i innowacyjnych asystentów AI.”

Czy mniejsze firmy mają szansę w starciu z gigantami technologicznymi? Bruksela wyraźnie daje do zrozumienia, że zamierza to sprawdzić. Komisja rozważa nawet nałożenie środków tymczasowych, które mogłyby zablokować wdrożenie nowej polityki Meta, zanim dochodzenie się zakończy – posunięcie rzadko stosowane i wskazujące na powagę sytuacji.

Stawka: miliardy dolarów

W przypadku uznania Meta za winną naruszenia unijnych przepisów antymonopolowych, firma może zostać ukarana grzywną sięgającą nawet 10 procent swoich globalnych rocznych przychodów. To potencjalnie dziesiątki miliardów dolarów – suma wystarczająca, by przykuć uwagę nawet najbogatszych korporacji świata.

WhatsApp odrzucił zarzuty Komisji, nazywając je „bezpodstawnymi” i argumentując, że integracja zewnętrznych chatbotów „obciąża nasze systemy w sposób, do którego nie zostały zaprojektowane.” Firma podkreśliła również, że rynek AI pozostaje wysoce konkurencyjny, a użytkownicy mają dostęp do usług AI na wiele innych sposobów.

Geopolityczny wymiar regulacji

Dochodzenie to jedynie najnowszy rozdział w trwającym od lat konflikcie między Unią Europejską a amerykańskimi gigantami technologicznymi. Bruksela systematycznie nakłada coraz ostrzejsze regulacje na firmy takie jak Google, Apple czy Amazon, podczas gdy administracja Donalda Trumpa groziła odwetowymi cłami wobec krajów, które ośmielają się karać amerykańskie firmy technologiczne.

Co ciekawe, dochodzenie prowadzone jest na podstawie tradycyjnych przepisów antymonopolowych, a nie nowej ustawy o rynkach cyfrowych (Digital Markets Act), którą UE wykorzystuje do kontrolowania innych gigantów technologicznych. Włochy prowadzą również równoległe śledztwo od lipca 2025 roku, badając, czy Meta nadużyła swojej pozycji, integrując narzędzie AI z WhatsApp bez zgody użytkowników.

Ile czasu zajmie dochodzenie? Historia pokazuje, że podobne sprawy antymonopolowe w UE mogą ciągnąć się latami. Ale tym razem Komisja sygnalizuje gotowość do szybkiego działania, co może oznaczać nową, bardziej agresywną strategię regulacyjną wobec sztucznej inteligencji. Czy inni giganci technologiczni powinni się martwić? Wszystko wskazuje na to, że era swobodnego działania Big Tech w Europie definitywnie się kończy.

Źródła:

Reuters
CNBC
TechCrunch
Bloomberg
The Register
Financial Times