Co druga osoba boi się AI, choć codziennie z niego korzysta

Paradoks ery sztucznej inteligencji

Świat stanął w obliczu bezprecedensowego dylematu. Dwie trzecie ludzi regularnie korzysta ze sztucznej inteligencji, ale większość nie chce jej ufać. To jak prowadzić samochód, którego hamulcom się nie ufa – niebezpieczne, ale pozornie nieuniknione. Globalne badanie z udziałem ponad 48 tysięcy respondentów z 47 krajów odsłania napięcie między korzyściami a rosnącą nieufnością wobec technologii przenikającej każdy aspekt życia.

Badanie Uniwersytetu w Melbourne we współpracy z KPMG z przełomu 2024 i 2025 roku ujawnia paradoks naszych czasów. Według profesor Nicole Gillespie, „zaufanie społeczne do technologii AI jest kluczowe dla trwałej akceptacji i adopcji”. Jednak dane pokazują odwrotny trend – im więcej używamy AI, tym bardziej rośnie nasza nieufność.

Liczby nie kłamią: społeczeństwo na rozdrożu

Tylko 46 procent globalnej populacji deklaruje gotowość zaufania systemom sztucznej inteligencji, mimo że 66 procent regularnie z nich korzysta. Oznacza to, że co trzecia osoba używa narzędzi AI, nie ufając technologii, której powierza swoje dane i decyzje.

Porównanie z badaniem z 2022 roku, przeprowadzonym przed premierą ChatGPT, pokazuje dramatyczny spadek zaufania. Ludzie stali się mniej ufni właśnie wtedy, gdy adopcja technologii przyspieszyła. Czy to nie ironia losu, że im lepiej poznajemy nowe narzędzia, tym bardziej się ich obawiamy?

Korzyści kontra obawy: rozdarta społeczna świadomość

Cztery na pięć osób doświadczyło korzyści płynących z AI: redukcja czasu na monotonne zadania, większa personalizacja usług, obniżone koszty oraz lepsza dostępność rozwiązań. Technologia rzeczywiście ułatwia życie milionom ludzi, przyspieszając procesy i otwierając nowe możliwości.

Paradoksalnie, tyle samo osób wyraża obawy związane z ryzykiem AI. Dwie na pięć osób rzeczywiście doświadczyło negatywnego wpływu sztucznej inteligencji – od utraty ludzkiej interakcji i zagrożeń cyberbezpieczeństwa, przez proliferację dezinformacji, nieprecyzyjne wyniki, aż po stopniową utratę umiejętności przez nadmierne poleganie na automatyzacji.

Tabela: Kluczowe statystyki z globalnego badania AI

Praca z AI: korzyści ukryte w cieniu ryzyka

Niepokojące są dane o wykorzystaniu AI w miejscu pracy. Aż 66 procent użytkowników polega na wynikach algorytmów bez weryfikacji dokładności. To jak podpisywać dokumenty, których się nie przeczytało.

Rezultat: 56 procent użytkowników przyznaje, że popełnia błędy w pracy z powodu nadmiernego polegania na AI. Badanie podkreśla potrzebę efektywnego zarządzania technologią i kultury odpowiedzialnego wykorzystania sztucznej inteligencji.

Polityka pod presją algorytmów

Obawy społeczne wykraczają daleko poza sferę zawodową. Aż 64 procent respondentów wyraża zaniepokojenie manipulacją wyborczą za pośrednictwem botów opartych na AI oraz treści generowanych przez sztuczną inteligencję. Czy nasze wybory wyborcze są nadal wynikiem wolnej woli czy coraz bardziej wyrafinowanej manipulacji algorytmicznej?

Odpowiedź społeczeństwa jest jednoznaczna: 70 procent uważa, że regulacja AI jest niezbędna, jednak tylko 43 procent wierzy, że obecne przepisy są adekwatne. To pokazuje wyraźną lukę między oczekiwaniami obywateli a rzeczywistością prawną.

Apel o prawdę w erze dezinformacji

Niemal wszyscy – 87 procent respondentów – domagają się silniejszych przepisów przeciwko dezinformacji generowanej przez AI oraz rygorystycznych procesów fact-checkingu w firmach medialnych i na platformach społecznościowych. W 2025 roku ponad 80 procent ataków socjotechnicznych wykorzystywało sztuczną inteligencję, jak wynika z raportu Agencji Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa.

Badania ujawniają również istotne różnice geograficzne. Kraje rozwijające się wykazują większy entuzjazm wobec technologii niż respondenci z krajów rozwiniętych. W USA trzykrotnie więcej osób odrzuca rosnące wykorzystanie AI niż je akceptuje – 49 procent wobec 17 procent. Chińczycy prezentują odwrotny obraz: 54 procent entuzjastów versus 10 procent sceptyków.

Droga naprzód: zaufanie przez transparentność

Głównym źródłem oporu wobec AI nie są negatywne doświadczenia, ale brak znajomości i obawy o dane. Edelman Trust Barometer ujawnia, że dwie trzecie respondentów w krajach rozwiniętych uważa, iż liderzy biznesu nie będą szczerzy z pracownikami odnośnie wpływu AI na miejsca pracy.

Pracownicy są dwuipółkrotnie bardziej zmotywowani do przyjęcia AI, gdy czują, że zwiększa to ich bezpieczeństwo zawodowe. Badacze wskazują, że kluczowe są praktyczne doświadczenia z technologią oraz dostęp do rzetelnej informacji. Wymaga to szkoleń, transparentności algorytmów oraz wsparcia. Pytanie nie brzmi czy AI zmieni nasz świat – to już się dzieje – ale czy zbudujemy instytucje i ramy prawne wystarczająco szybko, by ta zmiana była bezpieczna dla wszystkich.

Źródła:

University of Melbourne
KPMG
Council on Foreign Relations
Edelman Trust Barometer
SN Business & Economics