Od obietnicy do odwrotu. Dlaczego amerykańskie media wyrzucają dziennikarzy rasowych

W środowy poranek Emmanuel Felton poinformował świat, że stracił pracę. Przez cztery lata był jedynym dziennikarzem Washington Post zajmującym się wyłącznie tematyką rasową i etniczną. Teraz – jak sam się teraz nazywa na platformie X – jest „pierwszym i ostatnim reporterem ds. rasy i etniczności” w gazecie. Jego zwolnienie to nie jednostkowy przypadek, lecz element szerszego trendu, który przemienia się w lawinę.

Obietnice na śmietniku historii

Kiedy w maju 2020 roku George Floyd zginął pod kolanem funkcjonariusza policji w Minneapolis, amerykańskie media stanęły przed lustrem. Washington Post obiecał wykorzystać swoją „potężną platformę do zajęcia się kwestiami rasy”. NBC News zapowiedziało, że 50 procent pracowników to będą osoby kolorowe. CBS uruchomiło Race & Culture Unit.

Pięć lat później Washington Post zwolnił jedną trzecią redakcji – około trzystu osób. Wśród zwolnionych znalazł się cały zespół zajmujący się tematyką rasową. NBC zlikwidowało wszystkie „diversity verticals” – NBC BLK, NBC Asian America, NBC Latino i NBC Out. CBS rozwiązało Race & Culture Unit. Los Angeles Times i Philadelphia Inquirer poszły tym samym tropem.

Decyzja finansowa czy ideologiczna

Felton nie ma wątpliwości co do przyczyn swojego zwolnienia. W swoim poście napisał, że zwolnienie przyszło „sześć miesięcy po tym, jak na ogólnokrajowym spotkaniu usłyszałem, że relacjonowanie tematyki rasowej napędza subskrypcje”. I dodał: „To nie była decyzja finansowa. To była decyzja ideologiczna”. Te słowa otwierają pytanie – czy media naprawdę wierzyły w obietnice z 2020 roku, czy była to tylko próba ugaszenia pożaru?

Marty Baron, były redaktor naczelny Washington Post, nazwał zwolnienia „jednymi z najciemniejszych dni w historii jednej z największych organizacji informacyjnych świata”. Baron wskazał na polityczny kontekst – według niego zwrot Jeffa Bezosa w stronę Trumpa „odepchnął czytelników i subskrybentów”.

Czy to przypadek, że masowe zwolnienia dziennikarzy różnorodności zbiegają się z powrotem Donalda Trumpa do Białego Domu? Według Revelio Labs stanowiska związane z DEI doświadczyły niemal 40-procentowej rotacji podczas fali zwolnień, w porównaniu do około 24 procent dla innych stanowisk.

Cykl wzlotu i upadku

Keith Woods, były dyrektor ds. różnorodności w NPR, opisuje to jako część cyklu „wzlotu i upadku”. Podobne wzrosty miały miejsce w latach 60. podczas ruchu praw obywatelskich i w 2020 po śmierci Floyda. Ale obecny „upadek” może być tym, z którego branża się nie podniesie.

Badanie Hanaa’ Tameez z Nieman Lab pokazało skalę problemu. Zidentyfikowano 169 stanowisk dziennikarskich związanych z rasą i różnorodnością, utworzonych między czerwcem 2020 a grudniem 2024. Jedna trzecia już nie istnieje. Teen Vogue zwolnił wszystkie czarne kobiety z redakcji – Versha Sharma, była redaktor naczelna, pisała: „Zbudowaliśmy zespół młodych czarnych, azjatyckich, queer i trans pracowników. Wielu z nich jest teraz bez pracy”.

Konsekwencje dla pokrycia newsowego

S. Mitra Kalita, współzałożycielka URL Media, zauważa, że zmiany po 2020 roku były „pomocne tylko krótkoterminowo”. Ekspertka dodaje: „Dopóki będziemy traktować różnorodność jako dodatek, a nie fundament naszych redakcji i ich misji, to nie zadziała”.

Trey Sherman, były producent CBS News z Race & Culture Unit, oskarżył sieć o „zwolnienia oparte na rasie”. W viralowym filmie na TikToku powiedział, że „każdy producent z mojego zespołu, który został zwolniony, to osoba kolorowa”, podczas gdy biali koledzy zostali przeniesieni. Czy media potrzebują specjalistycznych reporterów do pokrycia tematyki rasowej? Zwolennicy argumentują, że bez nich ważne historie pozostaną nieopowiedziane. Krytycy twierdzą, że każdy dziennikarz powinien umieć kompetentnie relacjonować różne społeczności.

Polityka i biznes w tle

W tle tych wszystkich zmian majaczy postać Donalda Trumpa. Jego administracja jasno dała do zrozumienia, że uważa działania na rzecz różnorodności za nielegalne. Już w 2023 roku, po decyzji Sądu Najwyższego przeciwko dyskryminacji pozytywnej na uczelniach, wiele organizacji medialnych zaczęło się wycofywać z wcześniejszych zobowiązań. Thomson Reuters zmienił nazwę swoich programów z „różnorodności i włączania” na „włączanie i przynależność”.

Jeff Bezos, właściciel Washington Post i czwarty najbogatszy człowiek świata z majątkiem około 260 miliardów dolarów, przyjmował niedawno sekretarza obrony Pete’a Hegsetha w Blue Origin. Dawny redaktor Post Glenn Kessler napisał wprost: „Bezos nie próbuje uratować Washington Post. Próbuje przetrwać Donalda Trumpa”. To nie tylko kryzys finansowy, ale kryzys odwagi.

Sally Quinn, współpracownica Post i żona zmarłego redaktora Bena Bradlee’a, powiedziała CNN: „To po prostu łamie serce, że on nie czuje, że gazeta jest wystarczająco ważna, żeby ją finansować”. I dodała słowa, które brzmią jak wyrok: „Jeśli nie masz wspaniałych reporterów, nie masz dobrej treści – kto będzie chciał to kupić?”

Co dalej z różnorodnością w mediach

Martin Reynolds z Maynard Institute for Journalism Education ma konkretne liczby. W 2020 roku jego organizacja przeprowadziła 20 szkoleń w ciągu jednego miesiąca. Między 2020 a 2022 MIJE zarobiło 1,2 miliona dolarów na szkoleniach z różnorodności. W tym roku Reynolds planuje zero dolarów przychodu. Zapotrzebowanie całkowicie się załamało.

Pytanie pozostaje otwarte – czy amerykańskie media faktycznie wierzą w wartość różnorodnych perspektyw, czy były to tylko puste obietnice składane w chwili społecznego wrzenia? Dane z Textio pokazują, że stanowiska DEI spadły o 19 procent w porównaniu do poziomu sprzed trzech lat. Jak ujął to analityk z Revelio Labs: „W 2020 roku wiele firm składało wielkie zobowiązania dotyczące celów DEI. A teraz obserwujemy odwrócenie tego trendu”.

Źródła:

Fox News
CNN
NBC News
Poynter
Columbia Journalism Review
Nieman Journalism Lab
The Wrap
Al Jazeera
PBS News
Washingtonian
The Washington Times
AfroTech
HR Grapevine