Palestyński film rozbił bank w Tokio

Festiwal filmowy kończy się triumfem kina zaangażowanego

5 listopada 2025 roku w Tokio zakończył się 38. Międzynarodowy Festiwal Filmowy, jeden z najważniejszych wydarzeń kulturalnych w Azji. Tegoroczna edycja przejdzie do historii nie tylko ze względu na rekordową frekwencję międzynarodową, ale przede wszystkim dzięki zwycięstwu filmu, który poruszył sumienia widzów na całym świecie. Palestyna 36 w reżyserii Annemarie Jacir zdobyła główną nagrodę festiwalu Tokyo Grand Prix wraz z 3 milionami jenów, co stanowi równowartość niespełna 20 tysięcy dolarów amerykańskich.

Film Jacir skupia się na powstaniu arabskim z 1936 roku przeciwko brytyjskim władzom w Palestynie i bada wczesne korzenie konfliktu palestyńsko-izraelskiego. W obsadzie znalazły się takie gwiazdy jak Hiam Abbass, Kamel El Basha czy brytyjski aktor Liam Cunningham. To był wyjątkowy rok dla palestyńskiego kina – Palestyna 36 wcześniej zyskała entuzjastyczne przyjęcie na festiwalu w Toronto, gdzie widzowie nagrodzili film długimi owacjami na stojąco. Produkcja została również wybrana jako oficjalny kandydat Palestyny do kategorii najlepszego filmu międzynarodowego na ceremonii rozdania Oscarów 2026.

Festiwal dialogu i różnorodności

Tokijski festiwal trwał dziewięć dni, od 27 października do 5 listopada, przyciągając twórców i kinomanów z całego świata do dzielnicy Yūrakuchō-Marunouchi-Ginza. Wydarzenie otworzyła japońska biografia Climbing for Life w reżyserii Junji Sakamoto, opowiadająca historię Junko Tabei – pierwszej kobiety, która zdobyła Mount Everest. Na otwarciu pojawili się nie tylko japońskie gwiazdy jak Sayuri Yoshinaga czy Rena Nōnen, ale również międzynarodowe sławy w tym chińska aktorka Fan Bingbing oraz francuska ikona kina Juliette Binoche.

Carlo Chatrian, włoski dziennikarz i kurator festiwali filmowych, przewodniczył międzynarodowemu jury konkursowemu. Jego obecność nadała prestiżu wydarzeniu, szczególnie że Chatrian był wcześniej dyrektorem tak znaczących imprez jak festiwal w Berlinie i Locarno. W ramach ceremonii uhonorowano również Chloé Zhao oraz Lee Sang-ila nagrodą Kurosawa Akira za nadzwyczajny wkład w światowe kino. Czy ktokolwiek lepiej symbolizuje mosty między kulturami niż Zhao, urodzona w Chinach reżyserka, która zdobyła Oscara za amerykańską produkcję Nomadland?

Kambodżański dokumentalista i chiński aktor na podium

Specjalną nagrodę jury otrzymał kambodżański dokumentalista Rithy Panh za film We Are the Fruits of the Forest. To kolejny dowód na to, że azjatyckie kino dokumentalne zyskuje coraz większe uznanie międzynarodowej publiczności. Nagroda za najlepszą reżyserię została podzielona między dwoje twórców: włoski duet Alessio Rigo de Righi i Matteo Zoppis za Heads or Tails oraz chińskiego reżysera Zhang Lu za Mothertongue.

Mothertongue okazał się szczególnie silnym kandydatem w wielu kategoriach. Wang Chuanjun zdobył nagrodę dla najlepszego aktora za swoją rolę w tym filmie, potwierdzając że produkcja rezonowała nie tylko z jury, ale również z widzami. Nagroda dla najlepszej aktorki przypadła wspólnie Fukuchi Momoko i Kawase Naomi za występy w filmie Echoes of Motherhood w reżyserii Nakagawa Ryutaro. Ciekawe było również wyróżnienie dla filmu Mother autorstwa Teony Strugar Mitevskiej, który otrzymał nagrodę za najlepszy wkład artystyczny.

Hongkońskie akcenty i wyprzedane bilety

Tegoroczny festiwal był również okazją do zaprezentowania żywotności hongkońskiego kina. Program Hong Kong Cinema Tokyo 2025, zorganizowany przez Agencję Rozwoju Przemysłów Kulturalnych i Kreatywnych Hongkongu, obejmował projekcje filmów, masterclass oraz wydarzenia networkingowe. Dwa hongkońskie filmy – Someone Like Me Tam Wai-ching oraz Sons of the Neon Night Juno Maka – cieszyły się ogromnym zainteresowaniem publiczności, a wszystkie seanse były wyprzedane.

Someone Like Me, wybrany do sekcji Women’s Empowerment, eksploruje co to znaczy rozumieć i być rozumianym we współczesnych związkach, jednocześnie przedstawiając dążenie do miłości i autonomii cielesnej przez osoby z niepełnosprawnościami. Sons of the Neon Night ze stylizowaną wizualnie estetyką noir i gwiazdorską obsadą w tym Takeshi Kaneshiro, Sean Lau, Tony Leung Ka-fai i Louis Koo, stał się jednym z najbardziej oczekiwanych chińskojęzycznych tytułów całego festiwalu.

Jak powiedział Aldous Huxley, doświadczenie nie jest tym co się człowiekowi przydarza, lecz tym co człowiek robi z tym co mu się przydarza. Tokijski festiwal filmowy przypomina nam, że kino może być narzędziem nie tylko rozrywki, ale również głębokiego zrozumienia ludzkich doświadczeń w różnych kulturach i kontekstach historycznych.

Źródła:

Hollywood Reporter
Variety
Screen International
Wikipedia
Letterboxd
Asian Movie Pulse