Polskie nastolatki w objęciach AI. 70 procent już korzysta

Raport NASK ujawnia skalę zjawiska

We wrześniu 2025 roku NASK opublikował raport „Nastolatki”, który rzuca nowe światło na cyfrowe życie polskiej młodzieży. 70 procent polskich nastolatków miało już kontakt z narzędziami AI, a co dziesiąty używa ich codziennie. Kolejne 21 procent sięga po chatboty kilka razy w tygodniu. Badanie objęło 3655 uczniów z całej Polski.

Najpopularniejszym narzędziem jest ChatGPT – korzysta z niego 53 procent młodych Polaków. Dalej są CapCut (25 procent) i Character.AI (12 procent). Młodzież wykorzystuje AI głównie do nauki (48 procent), odrabiania prac domowych (40 procent) i rozrywki (23 procent). Niepokoi fakt, że 63 procent badanych nie zna pojęcia „deepfake”.

Polska na tle USA i Europy Zachodniej

W Stanach Zjednoczonych sytuacja wygląda dramatyczniej – według badania Pew Research Center z grudnia 2025 roku 64 procent nastolatków korzysta z chatbotów AI, a niemal co trzeci robi to codziennie. To trzy razy więcej niż w Polsce. Amerykańscy nastolatkowie używają ChatGPT w 59 procentach przypadków, podobnie jak w Polsce (53 procent), ale intensywność użytkowania jest znacznie wyższa.

W USA widać wyraźny podział ekonomiczny – nastolatki z rodzin zamożnych częściej korzystają z AI (68 procent wobec 60 procent z rodzin mniej zamożnych). Mogą sobie pozwolić na płatne subskrypcje typu ChatGPT Plus i lepsze urządzenia. Różne kraje reagują wprowadzając regulacje. Australia zakazała w grudniu 2025 roku mediów społecznościowych dla osób poniżej 16 lat. W Wielkiej Brytanii ponad jedna trzecia chłopców w wieku szkolnym rozważa posiadanie „przyjaciela AI”, używając chatbotów zamiast prawdziwych relacji.

Pięć godzin dziennie w sieci

Polskie nastolatki spędzają w internecie średnio 5 godzin dziennie w dni powszednie i ponad 5 godzin w weekendy. Młodzi Polacy otrzymują swój pierwszy smartfon często przed ósmymi urodzinami. Tradycyjne źródła wiedzy dramatycznie tracą na znaczeniu – Wikipedia spadła z 76 procent w 2018 roku do 23 procent w 2024, Google z 63 do 45 procent. YouTube pozostaje najpopularniejszą platformą zarówno w Polsce, jak i za granicą – w USA używa go 92 procent nastolatków.

Kontrowersje, których nie można ignorować

Popularność chatbotów AI budzi poważne obawy o bezpieczeństwo młodzieży. W październiku 2025 amerykańskie Center for Democracy and Technology opublikowało raport o niepokojących interakcjach młodych z AI. W Polsce eksperci NASK podkreślają, że rodzice często nie kontrolują aktywności dzieci w sieci, a co trzeci polski nastolatek doświadcza przemocy online.

Sprawy sądowe w USA przeciwko OpenAI i Character.AI pokazują wagę problemu – rodziny oskarżają chatboty o przyczynienie się do samobójstw nastolatków. Czy jesteśmy przygotowani na masowe wkroczenie AI w życie młodych, których mózgi wciąż się rozwijają?

Firmy wprowadzają zabezpieczenia – OpenAI stworzyło konta dla nastolatków z nadzorem rodzicielskim, Character.AI ogranicza dostęp do treści. Pytanie pozostaje: czy to wystarczy, by chronić młodych przed technologią, której długofalowych skutków wciąż nie rozumiemy?

Między edukacją a cyfrowymi relacjami

Chatboty AI są promowane jako narzędzia edukacyjne wspierające naukę. W polskich szkołach internet służy głównie do prezentacji (73 procent) i filmów (62 procent). Jednak dla wielu nastolatków chatboty stają się czymś więcej – źródłem towarzyszenia, a nawet romantycznych relacji. W brytyjskim badaniu jedna trzecia chłopców rozważa posiadanie „przyjaciela AI”.

Albert Einstein powiedział: „edukacja to nie nauka faktów, lecz trenowanie umysłu do myślenia”. Czy technologia natychmiast dostarczająca gotowe odpowiedzi sprzyja krytycznemu myśleniu, czy je osłabia? W Polsce problem jest widoczny – szkoły nie nadążają za zmianami, nauczyciele nie są przygotowani do pracy z nowymi technologiami.

Wyzwania dla Polski i rodziców

Raport NASK podkreśla pilną potrzebę lepszej edukacji cyfrowej oraz większego zaangażowania rodziców i nauczycieli w bezpieczeństwo młodych ludzi w sieci. Radosław Nielek, dyrektor NASK, zaznaczył podczas prezentacji raportu: „Wyniki powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzjach podejmowanych na poziomie politycznym, w szkołach oraz w indywidualnych wyborach rodziców”. Problem jest poważny – rodzice często nie zdają sobie sprawy z intensywności korzystania przez dzieci z technologii AI.

Podczas gdy Polska dopiero zaczyna się mierzyć z tym wyzwaniem, inne kraje wprowadzają regulacje. Australia zakazała mediów społecznościowych dla osób poniżej 16 lat, amerykański chirurg generalny wzywa do ostrzeżeń na platformach społecznościowych. Czy nadchodzi czas, gdy podobne etykiety będą dotyczyć chatbotów AI? W Polsce brakuje jeszcze kompleksowych regulacji, choć problem narasta. Co trzeci polski nastolatek doświadcza przemocy online, a świadomość zagrożeń związanych z AI pozostaje niska.

Źródła:

NASK – Państwowy Instytut Badawczy
Pew Research Center
Cyfrowa.rp.pl
Nauka w Polsce
Male Allies UK
TechCrunch
Wirtualne Media