Seriale polskie podbijają świat – od 'Watahy’ do 'Ultraviolet’

Kto by pomyślał, że polskie produkcje serialowe staną się międzynarodowymi hitami? Jeszcze dekadę temu wydawało się to niemożliwe, ale dziś polskie seriale trafiają na listę najlepszych produkcji zagranicznych prestiżowego „The Sunday Times”, podbijają serca widzów w kilkunastu krajach i stają się wizytówką naszego kraju na światowych platformach streamingowych. To prawdziwa rewolucja na małym ekranie!

Historia sukcesu polskich seriali to fascynująca opowieść o tym, jak z pozornie lokalnych produkcji powstały globalne fenomeny. Od bieszczadzkich pustkowi „Watahy” po technologiczne śledztwa „Ultraviolet” – polscy twórcy udowodnili, że potrafią tworzyć historie, które rezonują z widzami na całym świecie. Ale co sprawia, że nasze seriale tak dobrze się eksportują?

’Wataha’ – polski pionier na światowych ekranach

Bieszczadzki fenomen, który zawojował Europę

Kiedy w 2014 roku na antenie HBO zadebiutowała „Wataha”, nikt nie spodziewał się takiego sukcesu. 15 października 2017 pierwszy odcinek „Watahy” obejrzeli widzowie w Szwecji, Danii, Norwegii i Finlandii w HBO Nordic. W Hiszpanii w HBO España. W Europie Środkowej w HBO GO w Czechach, Słowacji, na Węgrzech, w Rumunii, Bułgarii, Chorwacji, Serbii, Słowenii, Macedonii, Bośni i Hercegowinie, Czarnogórze, Mołdawii, Kosowie.

To był prawdziwy przełom. Po raz pierwszy polski serial trafił jednocześnie do 19 krajów! Ale sukces „Watahy” to nie przypadek. Brytyjski dziennik „The Sunday Times” w 2022 roku umieścił tę serię na liście 50 najlepszych tytułów zagranicznych, przyznając jej piętnaste miejsce. Nie każda produkcja może się pochwalić takim wyróżnieniem.

Dlaczego 'Wataha’ stała się międzynarodowym hitem?

Serial o funkcjonariuszach Straży Granicznej w Bieszczadach trafił w sedno nie tylko polskim widzom. Uniwersalne tematy – korupcja, lojalność, moralne dylematy – okazały się zrozumiałe dla widzów na całym świecie. Plus ten surowy, niemal filmowy klimat polskich gór, który zachwyca zagranicznych widzów.

Produkcja HBO spotkała się z bardzo dużym zainteresowaniem. Tak dużym, że w Bieszczadach organizowane są wycieczki SZLAKIEM WATAHY. Wyprawa polega na objeździe samochodami terenowymi miejsc, gdzie kręcono serial. A to dopiero początek pozaekranowych efektów sukcesu. Po emisji serialu znacząco wzrosła liczba chętnych do pracy w Straży Granicznej. O jedno miejsce w służbie na granicy polsko-ukraińskiej starało się średnio 14 osób.

’Ultraviolet’ i nowa fala polskiego kryminału

Detektywi z internetowej piwnicy

„Ultraviolet” to zupełnie inna bajka niż „Wataha”, ale równie intrygująca. Ultraviolet – polski serial kryminalny emitowany na antenie AXN od 25 października 2017 do 18 grudnia 2019, wymyślony przez Wendy West, a wyprodukowany przez Opus Film, AXN Central Europe oraz Telewizję Polsat. Co ciekawe, 17 sierpnia 2018 serial został udostępniony na platformie Netflix, co otworzyło mu drogę do międzynarodowej widowni.

Serial o grupie internetowych detektywów-amatorów, którzy rozwiązują sprawy porzucone przez policję, trafił w ducha czasów. W erze social mediów i internetowych śledztw, taka fabuła brzmi bardzo współcześnie. Ale czy zagraniczni widzowie również to docenili?

Tabela eksportu głównych polskich seriali

Netflix i polska rewolucja

Gdy streaming zmienił wszystko

Prawdziwą rewolucję w eksporcie polskich seriali przyniósł Netflix. Platforma, która początkowo kojarzyła się głównie z amerykańskimi produkcjami, stopniowo otwierała się na treści z całego świata. Zamiast licencji i umów, dzięki którym serial miałby być emitowany na kanale telewizyjnym, wystarczy że Netflix wyprodukuje lub nabędzie globalne prawa do dystrybucji danego tytułu i w ciągu chwili serial lub film trafiają do setek milionów widzów.

Serial „Wielka woda” zachwycił widzów Netfliksa na całym świecie. Serial był polubiony w stu osiemdziesięciu krajach. Tylko w pierwszym tygodniu po premierze widzowie poświęcili na oglądanie „Wielkiej wody ” ponad cztery i pół miliona godzin. To są liczby, o których polscy twórcy jeszcze niedawno mogli tylko marzyć!

Lista polskich hitów Netfliksa:

• „Rojst” – noir kryminalny z lat 80. i 90.
• „1983” – alternatywna historia Polski
• „Wielka woda” – dramat o powodzi stulecia
• „Sexify” – komedia o seksualności młodych

Recepta na międzynarodowy sukces

Co sprawia, że polskie seriale się eksportują?

Czyż nie zastanawialiście się, dlaczego akurat teraz polskie produkcje biją rekordy popularności za granicą? To nie przypadek. Polscy twórcy wypracowali unikalną receptę na sukces. Po pierwsze – autentyczność. Nasze seriale nie próbują naśladować amerykańskich wzorców, ale opowiadają polskie historie w polski sposób.

Po drugie – wysoka jakość produkcji. Sukces „Wielkiej wody” tkwi w trzech mocnych atutach. Przede wszystkim widać wielkie pieniądze i globalny rozmach. Dzisiejsze polskie seriale nie ustępują poziomem produkcji zagranicznym hitom.

Po trzecie – uniwersalne tematy w lokalnym opakowaniu. Korupcja, zdrada, walka o przetrwanie – to motywy zrozumiałe dla widzów na całym świecie, niezależnie od tego, czy akcja dzieje się w Bieszczadach czy w Łodzi.

Wyzwania eksportu seriali

Nie wszystko złoto, co się świeci

Oczywiście, nie wszystkie polskie seriale odnoszą międzynarodowy sukces. W Polsce mamy utalentowanych twórców, zdolnych produkować seriale na światowym poziomie. Czego doskonałym przykładem jest Wataha, Pakt czy Belfer. Ale są też produkcje, które nie trafiają w gusta zagranicznych widzów.

Problem leży czasem w zbyt lokalnych referencjach, słabszej jakości produkcji albo po prostu braku odpowiedniej promocji. Eksport seriali to nie tylko kwestia talentu, ale również biznesu, marketingu i strategii dystrybucji.

Jak mawia stare polskie przysłowie: „nie wszystko złoto, co się świeci”. I choć nasze seriale coraz częściej błyszczą na międzynarodowych rynkach, wciąż mamy wiele do nadrobienia w porównaniu z produkcyjnymi potęgami jak USA czy Wielka Brytania.

Przyszłość polskiego eksportu serialowego

Co nas czeka?

Czy zastanawialiście się, jak będzie wyglądała przyszłość polskich seriali na światowych rynkach? W okresie pandemii Netflix odnotował znaczący wzrost oglądalności seriali europejskich. To może być szansa dla nas na zaistnienie na światowym rynku. Pandemia nauczyła widzów, że warto sięgać po treści z różnych krajów.

Jak powiedział Sarandos: ” Ludzie podczas pandemii mieli dużo więcej czasu i byli bardziej ciekawi rzeczy, a że odmówiono im możliwości podróżowania, byli bardziej zainteresowani oglądaniem treści z całego świata”. Ta zmiana w nastrojach widzów to ogromna szansa dla polskich producentów.

Wyzwania i szanse

Przyszłość wygląda obiecująco. Polscy twórcy coraz lepiej rozumieją, co sprawia, że serial staje się eksportowalny. Inwestujemy w lepsze scenariusze, nowoczesną produkcję i międzynarodowe talenty. Kolejne polskie platformy streamingowe również zaczynają myśleć globalnie.

Ale nie można spocząć na laurach. Konkurencja na międzynarodowym rynku jest bezlitosna. Koreańczycy dostali swoją falę, Hiszpanie mają swoje hity, Skandynawowie są znani z czarnych kryminałów. Polacy muszą wypracować swoją własną, rozpoznawalną markę.

Wpływ na polską kulturę i gospodarkę

Efekt domina

Sukces polskich seriali za granicą to nie tylko kwestia prestiżu. To również konkretne korzyści ekonomiczne i kulturowe. Międzynarodowe produkcje przynoszą pieniądze polskim studiom, tworzą miejsca pracy dla aktorów, reżyserów i innych pracowników branży filmowej.

Ale to również promocja Polski jako miejsca wartego odwiedzenia. Bieszczady z „Watahy”, Łódź z „Ultraviolet”, czy Wrocław z innych produkcji – polskie seriale są swoistymi reklamami turystycznymi naszego kraju.

Serial to jak dobry ambasador – działa długofalowo, buduje pozytywny wizerunek i pokazuje, że Polska to nie tylko Chopin i pierogi, ale również nowoczesna kinematografia na światowym poziomie.

Polskie seriale na międzynarodowych rynkach to historia sukcesu, która wciąż jest pisana. Od pionierskiej „Watahy” po najnowsze hity Netfliksa – udowadniamy światu, że mamy ciekawe historie do opowiedzenia i umiejętności, żeby je dobrze opowiedzieć. A to dopiero początek polskiej ekspansji na małe ekrany całego świata.

Może już niedługo usłyszymy o polskich serialach w amerykańskich kinach czy japoński remake’u „Watahy”? W świecie globalnej rozrywki wszystko jest możliwe. A polscy twórcy udowodnili już, że potrafią myśleć i działać na miarę największych światowych producentów.