17 wet w cztery miesiące. Nawrocki dogania rekord Kwaśniewskiego

Prezydenckie weto na niespotykaną skalę

Karol Nawrocki od objęcia urzędu 6 sierpnia 2025 roku zawetował już 17 ustaw. To niemal tyle samo, ile Andrzej Duda przez całe dziesięć lat – poprzednik odmówił podpisania 19 ustaw. Nawrocki w cztery miesiące osiągnął wynik, który w historii III RP przekroczyło tylko dwóch prezydentów w pełnych kadencjach. Czy to przemyślana strategia, czy konflikt z rządem?

Bronisław Komorowski przez pięć lat zawetował cztery ustawy. Aleksander Kwaśniewski użył weta 35 razy przez dekadę i pozostaje rekordzistą III RP. Jeśli Nawrocki utrzyma tempo, pobije rekord przed pierwszą rocznicą prezydentury.

Jakie ustawy trafiły na prezydenckie biurko

25 sierpnia Nawrocki odmówił podpisania nowelizacji dotyczącej pomocy dla obywateli Ukrainy, argumentując hasłem „Po pierwsze Polska, po pierwsze Polacy”. Według niego świadczenia powinny być powiązane z pracą i składkami. Weto spotkało się z krytyką organizacji pozarządowych alarmujących o skutkach dla najbardziej potrzebujących. Prezydent zaproponował własny projekt – m.in. wydłużenie procesu przyznawania obywatelstwa z 3 do 10 lat oraz prawo do 800+ tylko dla pracujących Ukraińców.

Tego samego dnia zawetował „ustawę wiatrakową” dotyczącą deregulacji w energetyce. Prezydent skrytykował łączenie farm wiatrowych z zamrożeniem cen energii w jednym akcie prawnym, określając to jako „szantaż legislacyjny”. Według Nawrockiego ustawa dotyczyła przede wszystkim wiatraków, a nie obniżenia cen energii.

29 sierpnia zawetował „lex Kamilek” – ustawę o ochronie małoletnich przed przestępczością seksualną, nazwaną tak od imienia tragicznie zmarłego chłopca. Wskazał na zastąpienie obowiązkowych zaświadczeń z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym oświadczeniami bez możliwości weryfikacji przez instytucje. Decyzja wywołała falę krytyki ze strony organizacji zajmujących się prawami dzieci. W październiku odrzucił uznanie etnolektu wilamowskiego za język regionalny z powodu „przesłanek symbolicznych zamiast merytorycznych”. Wskazywał na wątpliwości czy regulacja opiera się na przesłankach merytorycznych.

Kryptowaluty i psy na łańcuchach

Listopad przyniósł cztery weta, w tym ustawę o Parku Narodowym Doliny Dolnej Odry – prezydent obawiał się zablokowania rozwoju gospodarczego regionu. Głośnym echem odbiła się odmowa podpisania „ustawy łańcuchowej” zakazującej trzymania psów na łańcuchu. Nawrocki twierdził że przepisy „uderzałyby w rolników”. Adwokat Katarzyna Topczewska krytykowała to wskazując że „większość Polaków sprzeciwia się trzymaniu psów na łańcuchu”.

1 grudnia zawetował ustawę o kryptoaktywach argumentując możliwością „wyłączania stron jednym kliknięciem”, nadmierną regulacją (ponad 100 stron vs kilkanaście w Czechach) oraz wysokimi opłatami blokującymi startupy. Premier Tusk przedstawiał w Sejmie informację o finansowaniu przez Rosję działań dywersyjnych za pomocą kryptowalut.

Jak wypadają poprzedni prezydenci

Andrzej Duda w pierwszych 100 dniach (2015) zawetował cztery ustawy rządu Ewy Kopacz. Przez dziesięć lat zawetował 19 ustaw, z czego dziewięć pochodziło z PiS – m.in. reformy sądownictwa. Od grudnia 2023 do sierpnia 2025 zawetował sześć ustaw rządu Tuska.

Bronisław Komorowski (2010-2015) w pierwszych 100 dniach nie złożył żadnego weta. W całej kadencji zawetował tylko cztery ustawy, ale 13 skierował do Trybunału Konstytucyjnego. Lech Kaczyński (2005-2010) także rozpoczął bez wet. Gdy premierem był Jarosław Kaczyński, złożył jedno weto. Po wyborach 2007 i objęciu władzy przez PO-PSL zawetował 17 ustaw.

Aleksander Kwaśniewski (1995-2005) – rekordowe 35 wet przez dekadę, średnio 3,5 rocznie. Pierwsze 100 dni bez weta. Gdy premierem był Leszek Miller (SLD-UP), zawetował pięć ustaw. Lech Wałęsa (1990-1995) wetował 27 ustaw różnych rządów w niestabilnej politycznie epoce transformacji.

Broń polityczna czy odpowiedzialność za państwo

Konstytucja nie definiuje kryteriów użycia weta. Według Andrzeja L. Piaseckiego może ono wynikać z „przesłanek politycznych, moralnych czy społeczno-gospodarczych”, nie tylko prawnych. Nawrocki zapewnia że „nie ma z tego wielkiej radości”, a każde weto to „odpowiedzialność za Polskę”. Jednocześnie złożył w Sejmie 11 własnych inicjatyw ustawodawczych, w tym o CPK i waloryzacji emerytur.

Koalicja rządząca stworzyła stronę wetomat.pl dokumentującą każde weto. Aby je odrzucić, Sejm potrzebuje 276 głosów (3/5), a koalicja ma tylko 248. Każde weto skutecznie blokuje ustawę – chyba że rząd uwzględni zastrzeżenia prezydenta. Sytuacja przypomina kohabitację z czasów Kaczyńskiego i Tuska (2007-2010), gdy prezydent zawetował 17 ustaw PO-PSL. Nawrocki w cztery miesiące osiągnął podobny wynik. Eksperci ostrzegają przed paraliżem decyzyjnym, zwłaszcza w obszarze bezpieczeństwa. Czy prezydent kieruje się dobrem Polski, czy chęcią osłabienia przeciwników?

Źródła:

Prezydent.pl
TVN24
Rzeczpospolita
Euronews
Demagog
Infor.pl
Konkret24