AI ratuje amerykańską gospodarkę. Czy to bańka czy rewolucja

Podczas gdy polityka handlowa Donalda Trumpa sieje chaos w amerykańskim biznesie, gospodarka USA utrzymuje stabilność. Eksperci wskazują na nieoczekiwanego bohatera – sztuczną inteligencję. Inwestycje w AI nie tylko napędzają wzrost, ale mogą również maskować głębsze problemy ekonomiczne. Czy jesteśmy świadkami początku czwartej rewolucji przemysłowej, czy też powtórki z bańki internetowej?

AI jako motor wzrostu

Analitycy Deutsche Bank nie pozostawiają złudzeń – bez inwestycji związanych ze sztuczną inteligencją, Stany Zjednoczone mogłyby już znajdować się w recesji. George Saravelos z Deutsche Bank napisał do swoich klientów pod koniec września: „Maszyny AI – w dosłownie dosłownym sensie – wydają się teraz ratować amerykańską gospodarkę”. Dane pokazują, że w pierwszej połowie 2025 roku wydatki na AI przyczyniły się do 1,05 procent całkowitego wzrostu PKB, podczas gdy wcześniej, w latach 2022-2024, ich wkład wynosił zaledwie 0,02-0,03 procent. To wzrost w stosunku czterokrotnym lub pięciokrotnym.

Barry Knapp, partner zarządzający w Ironsides Macroeconomics, zauważa: „PKB jest napędzane przez wszystkie te inwestycje. Wzrost zysków jest napędzany przez wszystkie te inwestycje. S&P 500… jest teraz dość niezrównoważony. A to stwarza podatność na załamanie inwestycji w momencie, gdy zwiększyliśmy wydatki rządowe do bezprecedensowego poziomu”. Według prognoz UBS, globalne wydatki na AI osiągną 375 miliardów dolarów w 2025 roku i przekroczą 500 miliardów dolarów do 2026 roku.

Campbell Harvey, profesor finansów na Duke University, wyjaśnia, dlaczego ludzie martwią się o bańkę AI: „Powód, dla którego ludzie martwią się o bańkę AI, polega na tym, że siedem firm ciągnie ponad 400 innych do przodu”. Nvidia stała się pierwszą amerykańską firmą, która osiągnęła wartość rynkową 4 bilionów dolarów, wkrótce dołączył do niej Microsoft. Obie firmy zawdzięczają ten sukces w dużej mierze entuzjazmowi wokół AI.

Inwestycje przekraczają wyobraźnię

We wrześniu rozpoczął działalność flagowy ośrodek danych programu Stargate w Abeline w Teksasie – wspólnego przedsięwzięcia Oracle, OpenAI i japońskiego SoftBanku o wartości 500 miliardów dolarów, mającego na celu rozwój infrastruktury AI w USA. Nvidia ogłosiła inwestycję do 100 miliardów dolarów w OpenAI i dostarczenie firmie chipów do centrów danych. Google (Alphabet) oraz Meta Platforms zwiększyły swoje zobowiązania wobec rozwoju AI. Te gigantyczne nakłady kapitałowe przekształcają krajobraz gospodarczy USA.

Dan Ives, dyrektor zarządzający w Wedbush Securities, porównuje obecną sytuację do początków rewolucji przemysłowej: „To początek bilionów wydawanych na budowę czwartej rewolucji przemysłowej”. Firmy AI inwestują setki miliardów dolarów w infrastrukturę i rozwój, a inne amerykańskie przedsiębiorstwa wydają miliardy na produkty AI. Czy jednak te gigantyczne inwestycje faktycznie przekładają się na wzrost produktywności i zysków?

Ryzyko pęknięcia bańki

Wielu ekspertów porównuje obecną sytuację do bańki internetowej z końca lat 90. XX wieku. Czy historia powtórzy się? Carl Benedikt Frey ostrzega, że jeśli bańka AI pęknie, może to poważnie zaszkodzić gospodarce USA. Jednak wskazuje również na ważną różnicę – bańka internetowa pozostawiła po sobie technologie i infrastrukturę, które ostatecznie zwiększyły produktywność. Pytanie brzmi: czy sytuacja z AI potoczy się podobnie?

W przeciwieństwie do boomu internetowego, gdzie większość startupów była nierentowna, dzisiejsi giganci AI generują znaczące przepływy pieniężne i zyski. Niektóre firmy zwracają się jednak na rynek obligacji, aby sfinansować ekspansję infrastruktury, emitując dług, który planują spłacić później. To budzi obawy o długoterminową stabilność finansową branży. Savita Subramanian z Bank of America Securities wskazuje, że wpływ AI ewoluuje z sektora technologicznego, aby przedefiniować szerszy krajobraz gospodarczy.

Zależność ekonomiczna

Paradoksalnie, sukces AI może być również słabością amerykańskiej gospodarki. Jak zauważa analiza z września 2025 roku, bez inwestycji związanych z AI, USA mogłyby już być w recesji. To oznacza, że gospodarka stała się uzależniona od jednego sektora, co stwarza znaczące ryzyko systemowe. Jeśli przedsiębiorstwa wycofają się z wydatków na AI, uznając, że narzędzia te nie są aż tak pomocne, może to wywołać poważne problemy w całej branży technologicznej, a przez to i w całej gospodarce.

Paul Krugman, ekonomista i laureat Nagrody Nobla, również dostrzegł ten paradoks w swoim newsletterze na Substacku. Obserwacje pokazują, że siedem największych firm technologicznych odpowiada za 80 procent ostatnich zysków indeksu S&P 500. Bez wyników firm związanych z AI, amerykańskie ceny akcji ustępowałyby europejskim. Inwestycje biznesowe w sprzęt do przetwarzania informacji stanowiły 46 procent wzrostu PKB USA w pierwszej połowie 2025 roku. Jeśli dodać inwestycje w oprogramowanie, te dwie kategorie odpowiadają za ponad 90 procent wzrostu PKB.

Różnice od boomu dot-com

Niektórzy eksperci wskazują jednak na kluczowe różnice między obecną sytuacją a bańką internetową. Frey zauważa, że bańka dot-com była bardzo kosztowna dla inwestorów, ale „pozostawiła po sobie technologie i infrastrukturę, które ostatecznie zwiększyły produktywność”. Największym ryzykiem dzisiaj, jak twierdzi Frey, nie jest powtórzenie krachu z 2000 roku, ale raczej inna forma kryzysu. „Chyba że krach AI obali głównego pożyczkodawcę i wywoła pełnoprawny kryzys finansowy, większe ryzyko jest dziś inne”.

Niepewność polityczna i brak danych ekonomicznych rządu dodatkowo komplikują perspektywy. Może to stworzyć „pauzę” w zobowiązaniach kapitałowych przedsiębiorstw i zatrudnieniu. Taka pauza, jeśli się utrzyma, może opóźnić oczekiwane poszerzenie rynku do 2026 roku, zmuszając inwestorów i liderów biznesowych do ponownej kalibracji swoich strategii na rynek przechodzący głęboką, napędzaną przez AI zmianę strukturalną.

Źródła:

Al Jazeera
CNBC
Deloitte Insights
Bloomberg
VentureBeat