Chińska gospodarka zwalnia do najniższego poziomu od roku

Wskaźniki nie kłamią – Pekin ma problem

Druga największa gospodarka świata traci impet wzrostu w tempie, które zaczyna niepokoić nie tylko analityków w Pekinie, ale i obserwatorów globalnych rynków finansowych. Według badania przeprowadzonego przez agencję AFP wśród wiodących ekonomistów, gospodarka Chin rozwijała się w trzecim kwartale bieżącego roku w najwolniejszym tempie od dwunastu miesięcy, osiągając wzrost na poziomie zaledwie 4,8 procent rok do roku. To wynik wyraźnie gorszy od 5,2 procent odnotowanych w poprzednim kwartale i poniżej oficjalnego celu rządowego wynoszącego około 5 procent rocznego wzrostu PKB.

Oficjalne dane mają zostać opublikowane w poniedziałek 21 października, akurat w momencie gdy rządząca Komunistyczna Partia Chin rozpoczyna kluczowe spotkanie mające sformułować kierunki polityki gospodarczej na kolejny pięcioletni okres. To szczególnie wymagający moment, bo eksperci ostrzegają, że nadchodzący okres może przynieść jeszcze większe wyzwania dla drugiej gospodarki świata. Władze ogłoszą również inne ważne wskaźniki ekonomiczne w poniedziałek, włączając w to dane o sprzedaży detalicznej i produkcji przemysłowej, które dostarczą dodatkowego wglądu w stan chińskiej ekonomii.

Konsumpcja pada, deflacja rośnie

Za spowolnienie odpowiada szereg czynników, które tworzą mieszankę wybuchową dla chińskich decydentów. Alicia Garcia-Herrero, główna ekonomistka regionu Azji i Pacyfiku w Natixis, wskazuje jako główny problem drastyczny spadek konsumpcji. Mówiąc wprost – Chińczycy po prostu przestali wydawać pieniądze w takim tempie jak wcześniej, co ma poważne konsekwencje dla gospodarki nastawionej na wzrost wewnętrznego popytu. Do tego dochodzi presja deflacyjna, którą Garcia-Herrero opisała jako naprawdę złą, widoczną w najnowszych danych ekonomicznych. Czy to już początek większego kryzysu, który doprowadzi do stagnacji gospodarczej na wzór japoński z lat dziewięćdziesiątych?

Garcia-Herrero wskazuje również na rosnące problemy po stronie fiskalnej, szczególnie na poziomie lokalnych władz. Ogromne zadłużenie uniemożliwiło kilku prowincjom spłatę swoich pożyczek, co stwarza zagrożenie dla stabilności całego systemu finansowego. Paradoksalnie jednak te głęboko zakorzenione problemy niekoniecznie są widoczne w głównych wskaźnikach PKB. Ekspertka zauważa, że chiński eksport – który pozostał silny pomimo wojny handlowej z USA – oraz potężne inwestycje w infrastrukturę maskują rzeczywiste problemy gospodarcze. To trochę jak fasada świeżo odmalowanego budynku, który od środka wymaga kapitalnego remontu.

Sektor nieruchomości w kryzysie

Ekonomiści argumentują, że Chiny muszą zmienić model wzrostu i przestawić się na gospodarkę napędzaną głównie przez wydatki krajowe, zamiast przez infrastrukturę i rozwój sektora nieruchomości. Taka transformacja z pewnością będzie na stole podczas przyszłotygodniowego zgromadzenia partyjnych urzędników, jak napisał w niedawnej notatce Teeuwe Mevissen, starszy ekonomista ds. Chin w Rabobank. Zmiana modelu gospodarczego to jednak proces długotrwały i bolesny, wymagający fundamentalnej przebudowy całej struktury ekonomicznej kraju.

Kolejnym kłopotliwym problemem dla decydentów jest ogromny sektor nieruchomości w Chinach – napędzany przez dekady przez szybką urbanizację i poprawę standardów życia – ale obecnie pogrążony w kryzysie zadłużenia, który rozpoczął się w 2020 roku. Załamanie rynku przestraszyło potencjalnych nabywców mieszkań, osłabiło inwestycje i pozostawiło wiele dużych projektów niedokończonymi po tym, jak kilka czołowych firm sektora ogłosiło niewypłacalność. Władze w ostatnich latach wprowadzały różne środki mające pobudzić sektor, w tym zniesienie wielu ograniczeń dotyczących zakupu nieruchomości, ale rezultaty są mieszane i nie przynoszą oczekiwanego efektu ożywienia tego kluczowego dla gospodarki sektora.

Eksport ratuje statystyki

Niemniej jednak nie wszystko maluje się w ciemnych barwach dla Państwa Środka. Chiński eksport pozostaje na zaskakująco solidnym poziomie pomimo trwającej wojny handlowej z USA. Heron Lim, wykładowca ekonomii w ESSEC Business School, wyjaśnia mechanizm tego zjawiska: „Podczas gdy obroty handlowe z Ameryką spadły, zaangażowanie Chin na innych rynkach poprawiło się. Ta reorganizacja łańcuchów dostaw pozwoliła utrzymać światła w fabrykach.” Chińscy producenci skutecznie przekierowali swoją produkcję na rynki europejskie, afrykańskie i południowoamerykańskie, kompensując straty poniesione w handlu ze Stanami Zjednoczonymi.

Guo Shan z Hutong Research zauważa jednak, że pomimo zdrowych wyników eksportowych, osiągnięcie rocznego celu pięciu procent wzrostu wymaga dodatkowego wsparcia politycznego ze strony rządu. Dodaje, że spodziewa się, iż przyszłotygodniowe spotkanie skoncentruje się na politykach promujących konsumpcję, usługi i innowacje. To mogą być kluczowe obszary, które zdecydują o przyszłości chińskiej gospodarki w najbliższych latach. Czy Pekin znajdzie receptę na ożywienie konsumpcji wewnętrznej i rozwiązanie problemu deflacji? Czas pokaże, ale pierwsze kroki w tym kierunku powinny zostać ogłoszone już podczas zbliżającego się kluczowego spotkania Komunistycznej Partii Chin.

Źródła:

AFP
Free Malaysia Today
CNBC
Natixis
Rabobank
ESSEC Business School
Hutong Research