Pierwszy amerykański papież leci w strefę wojny.

Dziś, 27 listopada 2025 roku, Papież Leon XIV wylądował w Ankarze, rozpoczynając najbardziej ryzykowną pierwszą podróż zagraniczną w historii papiestwa. Pierwszy papież z USA leci prosto do epicentrum konfliktów religijnych i wojskowych na Bliskim Wschodzie.

Dlaczego Turcja i Liban, a nie bezpieczny wybór

Kiedy w maju 2025 kardynałowie wybrali 70-letniego amerykanina na papieża, eksperci spodziewali się typowej trasy – może Meksyk, Polska czy Filipiny. Zamiast tego Leon XIV zdecydował się na sześciodniową wizytę w Turcji i Libanie, gdzie chrześcijanie stanowią zaledwie ułamek populacji i gdzie bezpieczeństwo pozostaje kwestią otwartą.

Gdy królowa Jordanii Rania zapytała o bezpieczeństwo planowanej podróży, Leon XIV odpowiedział lakonicznie „No cóż, jedziemy”. Ta odpowiedź mówi wiele o charakterze nowego papieża. Decyzja o locie do Libanu, kraju który kilka dni wcześniej został zaatakowany przez Izrael, budzi podziw i przerażenie jednocześnie.

Nicejskie Credo i most między Wschodem a Zachodem

Sercem tej podróży jest piątkowe wydarzenie w Izniku, dawnej Nicei, gdzie 1700 lat temu cesarz Konstantyn zwołał pierwszy sobór powszechny chrześcijaństwa. To tam powstało Credo Nicejskie – wyznanie wiary łączące katolików, prawosławnych, anglikanów i protestantów. Leon XIV spotka się tam z patriarchą Bartłomiejem I, duchowym przywódcą 300 milionów prawosławnych chrześcijan, w geście symbolizującym dążenie do jedności po tysiącu lat rozłamu.

Kardynał Michael Fitzgerald powiedział dla CNN że wybór Turcji „jest zgodny z tradycją poprzedników, którzy wybierali masowo muzułmańskie kraje, ale Leon jedzie tam z powodów chrześcijańskich”. Turcja to miejsce, gdzie apostoł Paweł głosił Ewangelię, gdzie odbyło się siedem pierwszych soborów kościelnych. Dziś jednak w 86-milionowej Turcji żyje zaledwie 200-370 tysięcy chrześcijan.

Dialog międzyreligijny w cieniu konfliktu

Leon XIV nie ukrywa, że jego podróż ma wymiar pokojowy. W liście przed wizytą napisał że rocznica soboru powinna zachęcić kościoły do „porzucenia kontrowersji teologicznych” i wezwał do „pojednania przez dialog”. Liban, do którego papież poleci w niedzielę, to kraj na krawędzi, zniszczony kryzysem ekonomicznym i atakami z południa.

W czwartek papież odwiedził Mauzoleum Atatürka. W sobotę odwiedzi Błękitny Meczet w Stambule. Planuje też prywatne spotkania z przywódcami muzułmanów i druzów. To manifestacja przekonania, że prawdziwy dialog międzyreligijny wymaga wzajemnego szacunku. Czy jednak piękne gesty wystarczą tam, gdzie bomby spadają niemal codziennie?

Przesłanie jedności mimo zagrożeń

Rzecznik Watykanu potwierdził, że „podjęto wszystkie niezbędne środki bezpieczeństwa”. Raport Europejskiego Centrum Prawa i Sprawiedliwości ostrzega przed wrogością wobec chrześcijan w Turcji.

Na pokładzie samolotu Leon XIV powiedział „Szczęśliwego Święta Dziękczynienia” i podkreślił „jedność, świętując 1700 lat od Soboru Nicejskiego”. Winston Churchill mawiał że „lepiej się pięknie nie zgadzać niż brzydko się zgadzać”. Leon XIV zdaje się wierzyć, że nawet jeśli pełna jedność chrześcijan nie jest możliwa, to piękne niezgadzanie się w duchu szacunku jest warte wysiłku.

2 grudnia Leon XIV będzie się modlił w ciszy przy miejscu wybuchu w porcie w Bejrucie – tylko cisza i pamięć o 218 ofiarach tamtej tragedii. Libańczycy wciąż czekają na wyjaśnienie przyczyn eksplozji z sierpnia 2020 roku. Czasem milczenie mówi więcej niż tysiące słów.

Źródła:

CNN
NPR
BBC
France24
Vatican News
Fox News
Catholic News Agency
National Catholic Reporter