Pół miliona uciekinierów i F-16. Trump nie zatrzymał wojny

Piąty dzień walk o starożytne świątynie

Konflikt między Tajlandią a Kambodżą wkroczył w piąty dzień intensywnych walk. Od 7 grudnia granica płonie ogniem artylerii, nalotami F-16 i atakami dronów. Bilans: co najmniej 20 ofiar śmiertelnych, w tym niemowlę, oraz ponad pół miliona przesiedlonych. Trump obiecywał telefon – czy zdąży, zanim liczba ofiar wzrośnie?

Rozejm Trumpa przetrwał sześć tygodni

W październiku Trump doprowadził do rozejmu w Kuala Lumpur, kończąc pięciodniową wojnę z lipca (48 zabitych, 300 tysięcy uchodźców). Groził zamrożeniem negocjacji handlowych – zadziałało, ale analitycy ostrzegali: porozumienie było „wymuszone” i „kruche”, bo nie rozwiązało sporu o granicę i świątynie.

W listopadzie tajski żołnierz został okaleczony przez minę przeciwpiechotną PMN-2. Tajlandia oskarżyła Kambodżę o świeże zastawianie min i natychmiast zawiesiła realizację rozejmu. Kambodża zaprzeczyła oskarżeniom. 7 grudnia walki wybuchły ponownie – każda strona twierdzi, że druga strzeliła pierwsza.

Exodus pół miliona ludzi

Walki rozgrywają się w kilkunastu punktach wzdłuż granicy. Kambodżańskie ministerstwo informuje, że ostrzał i naloty F-16 zniszczyły domy, szkoły, pagody i świątynie do 30 kilometrów w głąb kraju. Zginęło 11 cywilów (w tym niemowlę), 75 rannych. Po stronie tajskiej: 9 zabitych żołnierzy, 120+ rannych. Rakiety spadły blisko szpitala w Surin.

Tajlandia ewakuowała 400 tysięcy osób z siedmiu przygranicznych prowincji do prawie 500 tymczasowych schronisk. Kambodża przesiedliła 55-130 tysięcy ludzi do ponad 100 obozów. Uchodźca Vann Saroeut mówi: „To wpływa na zdrowie psychiczne, ludzie nie mogą zarabiać i nie mają jedzenia”.

Trump obiecał telefon, linia wciąż milczy

Na wiecu w Pensylwanii Trump ogłosił: „Zadzwonię i zatrzymam wojnę między dwoma potężnymi krajami”. Premier Tajlandii potwierdził rozmowę zaplanowaną na piątek wieczorem. Rzeczniczka Białego Domu powiedziała, że Trump jeszcze nie rozmawiał z przywódcami, ale administracja „śledzi to na najwyższych szczeblach”.

Minister spraw zagranicznych Tajlandii rozmawiał już z sekretarzem stanu Marco Rubio, podkreślając że „trwały pokój musi być poparty działaniami”. Czy groźby cłami ponownie wystarczą? Analityk Virak Ou uważa: „Rozejm był wymuszony, dlatego kruchy”.

Spór sięgający czasów kolonialnych

Konflikt dotyczy 800-kilometrowej granicy wyznaczonej w czasach kolonialnych i konkurencyjnych roszczeń do starożytnych świątyń. Świątynia Preah Vihear została przyznana Kambodży przez Międzynarodowy Trybunał w 1962 roku, mimo że dostęp prowadzi przez terytorium tajskie. Tajlandia twierdzi, że Kambodża wykorzystuje zabytki do operacji wojskowych.

Kambodża odpowiada, że Tajlandia prowadzi „brutalną i nielegalną agresję wojskową” i domaga się natychmiastowego wycofania wojsk tajskich ze swojego terytorium. Obie strony deklarują gotowość do rozmów, ale każda oczekuje, że druga zacznie pierwsza. Czy tym razem telefon Trumpa wystarczy?

Źródła:

Al Jazeera
CNN
Reuters
NBC News
U.S. Embassy Thailand
Wikipedia
Britannica
Bangkok Post