Szwajcaria zainwestuje 200 miliardów dolarów w USA. Cła spadają z 39% do 15%

Historyczna umowa handlowa zmienia reguły gry

14 listopada Szwajcaria ogłosiła plany zainwestowania 200 miliardów dolarów w Stanach Zjednoczonych do 2028 roku, finalizując trudno wypracowane porozumienie o drastycznym obniżeniu ceł amerykańskich na szwajcarskie towary. Minister gospodarki Guy Parmelin oświadczył, że administracja Trumpa zgodziła się obciąć cła na większość szwajcarskich towarów do 15 procent – tego samego poziomu nałożonego na sąsiednią Unię Europejską – z 39 procent, najwyższej stawki na jakikolwiek kraj zachodni.

Mówiąc dziennikarzom w Bernie, stolicy kraju, Parmelin pochwalił umowę jako wynik „nowej dynamiki wygenerowanej przez zaangażowanie amerykańskiego prezydenta” i powiedział, że jej wejście w życie zajmie „kilka tygodni”. Biały Dom potwierdził umowę w piątek, dodając że firmy ze Szwajcarii i maleńkiego Liechtensteinu zainwestują 67 miliardów dolarów z tych 200 miliardów w Stanach Zjednoczonych w przyszłym roku. Czy to początek nowej ery w amerykańskiej polityce handlowej?

Droga do porozumienia pełna tarć

Szwajcaria, gospodarka oparta na eksporcie, już odczuła uderzenie ceł. Redukcja ceł amerykańskich następuje miesiące po tym, jak administracja Trumpa podniosła cła na szwajcarskie towary z początkowych 31 procent ogłoszonych w kwietniu – w ramach ceł „Dnia Wyzwolenia” na dziesiątki krajów – do 39 procent 31 lipca. To wywołało szybką i trwałą presję szwajcarskiego rządu i liderów biznesu na ich obniżenie – wysiłki, które były bezowocne aż do piątkowego ogłoszenia.

Stany Zjednoczone konsekwentnie mają deficyt – ponad 38 miliardów dolarów w zeszłym roku – w handlu towarami ze Szwajcarią. Biały Dom oświadczył, że „ta umowa ze Szwajcarią postawi nas na drodze do wyeliminowania tego deficytu do 2028 roku”. Wcześniej przedstawiciel handlowy USA Jamieson Greer powiedział w CNBC, że Szwajcaria przeniesie produkcję niektórych leków farmaceutycznych, topienie złota i sprzęt kolejowy do Stanów Zjednoczonych.

Sektory, które skorzystają najbardziej

„Te inwestycje stworzą tysiące dobrze płatnych amerykańskich miejsc pracy we wszystkich 50 stanach w wielu sektorach, takich jak farmaceutyki, maszyny, urządzenia medyczne, lotnictwo i kosmonautyka, budownictwo, zaawansowana produkcja, produkcja złota i infrastruktura energetyczna” – oświadczył Biały Dom w oficjalnym komunikacie. Szwajcarskie przedsiębiorstwa zobowiązały się również do inwestowania w amerykańskich pracowników poprzez wykorzystanie zarejestrowanych programów praktyk zawodowych i innych programów szkoleniowych w kluczowych sektorach o wysokim wzroście.

Szwajcaria jest już najlepszym zagranicznym inwestorem w USA. Inwestycja o wartości 200 miliardów dolarów będzie obejmować sektor prywatny – to, co Parmelin nazwał „Drużyną Szwajcaria” współpracującą z rządem. Nicola Tettamanti, prezes Swissmechanic, reprezentującej małe i średnie przedsiębiorstwa produkcyjne, powiedział: „Dla sektora przemysłowego, który podlegał 39-procentowej taryfie od 1 sierpnia, to dobra wiadomość. Po raz pierwszy mamy te same warunki na rynku amerykańskim co nasi europejscy konkurenci.”

Wpływ na gospodarki obu krajów

Nadia Gharbi, ekonomista w szwajcarskim banku Pictet, stwierdziła że obniżka ceł usunęła główne ryzyka spadkowe dla gospodarki kraju i stanowi wyraźnie pozytywny rozwój dla szwajcarskich przemysłów oraz ogólnych perspektyw wzrostu. „W poprzednim reżimie celnym Szwajcaria poniosła znaczną utratę konkurencyjności – nie tylko z powodu siły franka szwajcarskiego, ale także dlatego, że sąsiednie gospodarki europejskie podlegały cłom wynoszącym tylko około 15 procent” – powiedziała.

KOF prognozuje wzrost gospodarczy Szwajcarii na poziomie 0,9 procent w 2026 roku, ale ten wskaźnik przekroczyłby 1 procent przy niższej stawce celnej. Szwajcaria miała nadwyżkę w handlu towarami z USA wynoszącą 38,3 miliarda dolarów w 2024 roku, według danych Biura Spisu Ludności USA. Wzrosła ona do 55,7 miliarda dolarów w 2025 roku do lipca, odzwierciedlając przede wszystkim przedwczesny import amerykański ze Szwajcarii w pierwszym kwartale, zanim Trump nałożył swoje cła „wzajemne” na początku kwietnia.

Co to oznacza dla globalnego handlu

Umowa gwarantuje pułap taryfowy 15 procent dla szwajcarskich producentów leków, w tym Roche i Novartis, ograniczając wpływ nadchodzących ceł bezpieczeństwa narodowego Sekcji 232 prezydenta USA Donalda Trumpa dla sektora, które mogłyby osiągnąć 100 procent dla niektórych opatentowanych leków. Parmelin powiedział że 15-procentowy limit będzie miał zastosowanie również do innych przyszłych ceł Sekcji 232, w tym półprzewodników, co stawia ją na równych zasadach z UE.

„Ta umowa stawia Szwajcarię na równych zasadach z Unią Europejską i obniża poziom ceł z 39 procent do 15 procent” – powiedział minister gospodarki Guy Parmelin podczas ogłaszania umowy, która dotyczy około 40 procent szwajcarskiego eksportu. Dodał jednak szczerze: „Oczywiście wolałbym, żeby te 200 miliardów było zainwestowane w Szwajcarii. I właśnie dlatego Rada Federalna równolegle robi wszystko, aby zobaczyć, jak możemy obniżyć koszty dla naszych firm.”

Amerykańska perspektywa na umowę

Przedstawiciel handlowy USA Jamieson Greer powitał „masywną szwajcarską inwestycję, która pomoże zmniejszyć nasz deficyt w farmaceutykach i innych kluczowych sektorach” generującą tysiące miejsc pracy w całych USA. Biały Dom oświadczył również, że Szwajcaria uzna amerykańskie standardy bezpieczeństwa pojazdów silnikowych, co jest krokiem w kierunku rozwiązania częstej skargi Trumpa, że kraje europejskie nie kupują amerykańskich samochodów i ciężarówek.

Stany Zjednoczone, Szwajcaria i Liechtenstein mają na celu zakończenie negocjacji w celu sfinalizowania ich umowy handlowej do pierwszego kwartału 2026 roku. Niższa stawka celna prawdopodobnie zostanie aktywowana w ciągu „dni, tygodni”, jak tylko amerykańskie systemy przetwarzania celnego będą mogły zostać dostosowane. Czy inne kraje pójdą w ślady Szwajcarii w negocjowaniu podobnych umów z administracją Trumpa? Oświadczenie Białego Domu wskazuje, że Szwajcaria zgodziła się usunąć szereg ceł w sektorach rolniczych i przemysłowych, w tym określone świeże i suszone orzechy, owoce, owoce morza i chemikalia.

Szwajcarskie grupy przemysłowe powitały umowę, mówiąc że postawi ona je na równych zasadach z konkurentami z Unii Europejskiej, która zgodziła się na 15-procentowe cło na eksport z UE do USA. Jak zauważył jeden z analityków: „To klasyczna gra win-win, ale także przypomnienie, że w dzisiejszym świecie handlu międzynarodowego siła negocjacyjna często decyduje o wynikach bardziej niż sama logika ekonomiczna.”

Źródła:

The White House
CNBC
CNN
Al Jazeera
The Washington Post
Associated Press