Hamas zwalnia ostatnich zakładników. Trump triumfuje w Jerozolimie

W poniedziałek rano w Strefie Gazy zakończył się jeden z najdłuższych kryzysów zakładniczych w historii konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Hamas uwolnił ostatnich 20 żywych izraelskich zakładników w ramach zawieszenia broni wynegocjowanego przez administrację Donalda Trumpa. Pierwsza grupa siedmiu osób została przekazana Czerwonemu Krzyżowi krótko po ósmej rano czasu lokalnego, zaś pozostałych 13 zakładników uwolniono dwie godziny później.

Uwolnieni spędzili większość ostatnich dwóch lat w podziemnych tunelach Gazy, gdzie panowały nieludzkie warunki. Zakładnicy otrzymywali minimalne ilości jedzenia i wody, praktycznie bez dostępu do opieki medycznej dla ran odniesionych podczas ataków z 7 października 2023 roku. Izraelskie ministerstwo zdrowia ustaliło wcześniej, że uwolnieni w styczniu zakładnicy stracili średnio od 8 do 15 kilogramów podczas siedmiu tygodni niewoli.

Prezydent w centrum uwagi

Donald Trump przyleciał do Izraela dokładnie w momencie, gdy pierwsi zakładnicy przekraczali granicę. Prezydent wygłosił emocjonalne przemówienie w Knesecie, izraelskim parlamencie, gdzie odbierał owacje na stojąco. Następnie udał się do kurortu Sharm el-Sheikh w Egipcie, gdzie współprzewodniczył międzynarodowemu szczytowi pokojowemu z udziałem przywódców 30 krajów z Azji, Europy i Ameryki Północnej.

„Każdy jest szczęśliwy, czy to Żydzi, muzułmanie, czy kraje arabskie. Każdy kraj tańczy na ulicach” – oznajmił Trump dziennikarzom podczas lotu na pokładzie Air Force One. Administracja amerykańska jest powszechnie uznawana za kluczowego gracza, który doprowadził do finalizacji porozumienia po miesiącach trudnych negocjacji.

Wymiana więźniów budzi kontrowersje

W zamian za uwolnienie zakładników Izrael zobowiązał się do zwolnienia niemal 2000 Palestyńczyków – 250 więźniów odbywających kary dożywotniego więzienia oraz 1700 osób zatrzymanych w Strefie Gazy po 7 października 2023 roku. Izrael odmówił zwolnienia bojowników Hamasu, którzy bezpośrednio uczestniczyli w atakach na izraelskie terytorium, co stanowiło jeden z kluczowych punktów negocjacji.

Lista izraelskich więźniów przeznaczonych do zwolnienia została opublikowana w niedzielę wieczorem. Wszyscy uwięzieni to mężczyźni w wieku od 21 do 64 lat, z czego niektórzy przebywają w więzieniach od lat 80. i 90. XX wieku. Część z nich trafiła za kraty jeszcze jako nieletni. Większość oskarżono o przynależność do Hamasu i „umyślne spowodowanie śmierci”, choć nie jest jasne, ilu z nich faktycznie stanęło przed sądem.

Pierwsze testy zawieszenia broni

Wymiana zakładników i więźniów stanowi pierwszy poważny test trwałości zawieszenia broni, które weszło w życie w piątek o godzinie 12:00 czasu lokalnego. Jeśli obie strony zrealizują pełną wymianę zgodnie z planem, pomoże to poprawić atmosferę przed wieloma trudnymi wyzwaniami, które nadal stoją przed negocjatorami.

Wojska izraelskie nadal kontrolują około połowy terytorium Gazy i nie ustalono harmonogramu ich pełnego wycofania. Porozumienie wymaga również, aby Hamas złożył broń i nie odgrywał żadnej roli w przyszłym zarządzaniu Strefą Gazy – warunki, które palestyńska organizacja może uznać za nie do zaakceptowania w dłuższej perspektywie.

Przedstawiciele rodzin zakładników wyrazili ulgę, ale również frustrację. Ogłoszono, że tylko cztery ciała spośród 28 zmarłych zakładników przetrzymywanych przez Hamas zostaną przekazane w poniedziałek, co wywołało rozczarowanie wśród części rodzin oczekujących na pochówek bliskich.

Pomoc humanitarna dociera do Gazy

Równolegle z wymianą zakładników i więźniów zwiększono dostawy pomocy humanitarnej do Gazy, gdzie podstawowe artykuły były w krytycznie krótkich zapasach przez cały okres wojny. W niedzielę setki ciężarówek z pomocą wjechało do południowej Gazy z Egiptu, przewożąc żywność, wodę, leki, paliwo i namioty.

Przejście graniczne Rafah między południową Gazą a Egiptem ma zostać ponownie otwarte we wtorek w koordynacji z władzami Unii Europejskiej i Białym Domem – ogłosiło włoskie ministerstwo obrony. Jednak skala zniszczeń w Strefie Gazy jest tak ogromna, że odbudowa może potrwać lata. Czy społeczność międzynarodowa jest gotowa na tak długoterminowe zaangażowanie?

Ponad 67 000 osób zginęło w izraelskiej ofensywie w Gazie według tamtejszego ministerstwa zdrowia. Ogromne połacie enklawy leżą w gruzach, a w części północnej Gazy ogłoszono głód. W ataku Hamasu z 7 października 2023 roku zginęło około 1200 osób, a około 250 zostało porwanych jako zakładnicy.

Źródła:

NPR
Al Jazeera
ABC News
Axios
NBC News
CBS News
Fox News