Oblicz procent z liczby, jakim procentem jednej liczby jest druga i o ile procent wzrosła lub spadła wartość.
Procent to setna część całości: 1% liczby to ta liczba podzielona przez 100. Żeby obliczyć X% z liczby Y, mnożysz Y przez X i dzielisz przez 100. Każdy z sześciu paneli kalkulatora liczy osobno i od razu pokazuje wzór z Twoimi liczbami, więc łatwo sprawdzić wynik.
Przykład: ile to jest 15% z 200? 200 × 15 ÷ 100 = 30.
I odwrotnie: jakim procentem liczby 200 jest 30? 30 ÷ 200 × 100 = 15%.
Niektóre procenty łatwo policzyć w pamięci:
| Procent | Jak policzyć | Przykład dla 240 |
|---|---|---|
| 1% | podziel przez 100 | 2,4 |
| 10% | podziel przez 10 | 24 |
| 20% | podziel przez 5 | 48 |
| 25% | podziel przez 4 | 60 |
| 50% | podziel przez 2 | 120 |
Zmianę procentową zawsze liczy się względem wartości początkowej. Od nowej wartości odejmujesz starą, różnicę dzielisz przez starą wartość i mnożysz przez 100. Wynik dodatni oznacza wzrost, ujemny – spadek.
Przykład: cena wzrosła z 80 zł do 100 zł.
(100 − 80) ÷ 80 × 100 = 25%, czyli wzrost o 25% (o 20 zł).
Gdy cena spada ze 100 zł do 80 zł, różnica jest ta sama, ale spadek wynosi 20%, bo liczymy go od 100 zł.
Liczbę powiększoną o X% obliczysz, mnożąc ją przez (1 + X ÷ 100), a pomniejszoną – przez (1 − X ÷ 100). Jeśli znasz tylko wartość po zmianie, wykonujesz działanie odwrotne: dzielisz zamiast mnożyć.
Przykład: 250 powiększone o 20% to 250 × 1,2 = 300.
Jeśli po podwyżce o 20% coś kosztuje 120 zł, przed podwyżką kosztowało 120 ÷ 1,2 = 100 zł, a nie 96 zł (bo 20% ze 120 zł to 24 zł, a nie 20 zł). Tak samo z ceny brutto wylicza się kwotę netto – szczegóły znajdziesz w kalkulatorze VAT.
Punkt procentowy (p.p.) to zwykła różnica między dwiema wartościami podanymi w procentach. Procent mówi, o ile zmieniła się ta wartość względem poziomu wyjściowego. Jeśli oprocentowanie lokaty wzrosło z 5% do 7%, to wzrosło o 2 punkty procentowe, ale aż o 40%, bo (7 − 5) ÷ 5 × 100 = 40%. W mediach te pojęcia często się mylą, a różnica bywa duża.
W handlu podobny błąd dotyczy marży i narzutu – różnicę wyjaśniamy przy kalkulatorze marży.
20% z 50 to 10, bo 50 × 20 ÷ 100 = 10. W pamięci: 20% to jedna piąta, więc 50 ÷ 5 = 10.
O 25%. Cena 100 zł po obniżce o 20% wynosi 80 zł, a żeby z 80 zł wrócić do 100 zł, trzeba ją podnieść o 20 zł, czyli o 25% obecnej ceny.
Tak. 150% z 80 to 120, a wzrost z 50 do 150 to wzrost o 200%. Ograniczenie dotyczy spadku wartości, które nie mogą być ujemne – cena czy liczba osób nie spadnie o więcej niż 100%.
Punkt procentowy to różnica między dwoma procentami (z 5% do 7% to +2 p.p.), a procent opisuje zmianę względną (z 5% do 7% to wzrost o 40%).
Procent z liczby: =A1*B1/100 (A1 – liczba, B1 – procent) albo =A1*15%. Jakim procentem jest liczba: =A1/B1 i formatowanie komórki jako procent. Zmiana procentowa: =(B1-A1)/A1.